|
شعبان ماه بسیار شریفی است و به حضرت سید انبیاء صَلَّی اللهِ عَلِیهِ وَ آله منسوب است و آن حضرت این ماه را روزه می گرفت و به ماه رمضان وصل می کرد.
شعبان ماه بسیار شریفی است و به حضرت سید انبیاء صَلَّی اللهِ عَلِیهِ وَ آله منسوب است و آن حضرت این ماه را روزه می گرفت و به ماه رمضان وصل می کرد و می فرمود، "شعبان، ماه من است هر که یک روز از ماه مرا روزه بگیرد بهشت برای او واجب می شود" و از حضرت صادق علیه السلام روایت شده است که چون ماه شعبان فرا می رسید امام زین العابدین علیه السلام اصحاب خود را جمع می نمود و می فرمود، "ای اصحاب من می دانید این چه ماهی است؟ این ماه شعبان است و حضرت رسول صلی الله علیه و آله می فرمود شعبان ماه من است پس در این ماه برای جلب محبت پیغمبر خود و برای تقرّب به سوی پروردگار خود روزه بدارید. به حقّ آن خدایی که جان علیّ بن الحسین به دست قدرت اوست سوگند یاد می کنم که از پدرم حسین بن علی علیهماالسلام شنیدم که فرمود شنیدم از امیرالمؤمنین علیه السلام که هر که روزه بگیرد در ماه شعبان برای جلب محبّت پیغمبر خدا و تقرّب به سوی خدا؛ خداوند او را دوست می دارد و در روز قیامت کرامت خود را نصیب او می گرداند و بهشت را برای او واجب می کند."
سپس از حضرت صادق علیه السلام و ایشان از امیرالمؤمنین علیه السلام نقل کرد که می فرمود: از زمانی که شنیدم منادی رسول خدا صلی الله علیه و آله ندا کرد در ماه شعبان، ترک نشد از من روزه شعبان و ترک نخواهد شد از من تا مدتی که حیات دارم ان شاء الله تعالی. سپس می فرمود که روزه دو ماه شعبان و رمضان توبه و مغفرت از خدا است.
روزه ماه شعبان؛
عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ علیه السلام : قَالَ صِیَامُ شَعْبَانَ ذُخْرٌ لِلْعَبْدِ یَوْمَ الْقِیَامَهِٔ وَ مَا مِنْ عَبْدٍ یُکْثِرُ الصَّوْمَ فِی شَعْبَانَ إِلَّا أَصْلَحَ اللَّهُ لَهُ أَمْرَ مَعِیشَتِهِ وَ کَفَاهُ شَرَّ عَدُوِّهِ وَ إِنَّ أَدْنَی مَا یَکُونُ لِمَنْ یَصُومُ یَوْماً مِنْ شَعْبَانَ أَنْ تَجِبَ لَهُ الْجَنَّهُٔ
امام صادق (علیه السلام) فرمودند: روزه شعبان ذخیره روز قیامت بنده است و هر بنده ای که در ماه شعبان زیاده روز بگیرد خداوند امر معیشت او را سامان بخشد و شرّ دشمن را از او دفع کند . (وسائل الشیعه ج : ۱۰ص ۵۰۵)
بهترین اعمال ماه شعبان؛
از روایات استفاده می شود که بهترین دعاها و ذکرها در این ماه استغفار است و هرکه هر روز از این ماه هفتاد مرتبه استغفار کند مثل آنست که هفتاد هزار در ماههای دیگر استغفار کند.
اعمال ماه شعبان؛
اعمال این ماه شریف بر دو قِسم است اعمال مشترکه و اعمال مختصه.
اعمال مشترکه ماه شعبان؛
اوّل: هر روز هفتاد مرتبه بگوید اَسْتَغْفِرُاللّهَ وَ اَسْئَلُهُ التَّوْبَهَٔ
دوّم: هر روز هفتاد مرتبه بگوید اَسْتَغْفِرُاللّهَ الَّذی لا اِلهَ اِلاّ هُوَ الرَّحْمنُ الرَّحیمُ الْحَیُّ الْقَیّوُمُ وَ اَتُوبُ اِلَیْهِ.
سوّم: تصدّق کند در این ماه اگرچه به نصف دانه خرمایی باشد تا حق تعالی بدن او را برآتش جهنّم حرام گرداند از حضرت صادق علیه السلام منقول است که از آن جناب سؤ ال کردند از فضیلت روزه رجب فرمود چرا غافلید از روزه شعبان، راوی عرض کرد یابن رَسول الله چه ثوابی دارد کسی که یک روز از شعبان را روزه بدارد فرمود به خدا قسم بهشت ثواب اوست عرض کرد یابن رسول الله بهترین اعمال در این ماه چیست فرمود تصدّق و استغفار هر که تصدّق کند در ماه شعبان حق تعالی آن را تربیت کند همچنانکه یکی از شما شتر بچّه اش را تربیت می کند تا آنکه در روز قیامت برسد به صاحبش در حالتی که بقدر کوه اُحُد شده باشد.
چهارم: در تمام این ماه هزار بار بگوید لا اِلهَ اِلا اللّهُ وَلانَعْبُدُ اِلاّ اِیّاهُ مُخْلِصینَ لَهُ الدّینَ وَ لَوُ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ که ثواب بسیار دارد از جمله آنکه عبادت هزار ساله در نامه عملش بنویسند .
پنجم: در هر پنجشنبه این ماه دو رکعت نماز کند در هر رکعت بعد از حمد صد مرتبه توحید و بعد از سلام صد بار صلوات بفرستد تا حق تعالی برآورد هر حاجتی که دارد از امر دین و دنیای خود و روزه اش نیزفضیلت دارد و روایت شده که در هر روز پنجشنبه ماه شعبان زینت می کنند آسمانها را پس ملائکه عرض می کنند خداوندا بیامرز روزه داران این روز را و دعای ایشان را مستجاب گردان و در خبر نبوی است که هر که روز دوشنبه و پنجشنبه شعبان را روزه دارد حقّتعالی بیست حاجت ازحوائج دنیا وبیست حاجت ازحاجتهای آخرت او را برآورد.
ششم: در این ماه صلوات بسیار فرستد
هفتم: در هر روز از شعبان در وقت زوال و در شب نیمه آن بخواند این صلوات مَرْویّه از حضرت امام زین العابدین علیه السلام را:
اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ شَجَرَهِٔ النُّبُوَّهِٔ وَمَوْضِعِ الرِّسالَهِٔ وَمُخْتَلَفِ الْمَلاَّئِکَهِٔ
خدایا درود فرست بر محمد و آل محمد درخت نبوت و جایگاه رسالت و محل رفت و آمد فرشتگان
وَمَعْدِنِ الْعِلْمِ وَاَهْلِ بَیْتِ الْوَحْیِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ
و معدن دانش و خاندان وحی خدایا درود فرست بر محمد و آل
مُحَمَّدٍ الْفُلْکِ الْجارِیَهِٔ فِی اللُّجَجِ الْغامِرَهِٔ یَاءْمَنُ مَنْ رَکِبَها وَیَغْرَقُ
محمد کشتی جاری در اقیانوسهای بیکران ایمن شود هر که سوار آن کشی گردد و غرق شود
مَنْ تَرَکَهَا الْمُتَقَدِّمُ لَهُمْ مارِقٌ وَالْمُتَاَخِّرُ عَنْهُمْ زاهِقٌ وَاللاّزِمُ لَهُمْ
کسی که آن را واگذارد، هر که بر ایشان تقدم جوید از دین بیرون رفته و کسی که از ایشان عقب ماند به نابودی گراید ولی ملازم ایشان
لاحِقٌ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ الْکَهْفِ الْحَصینِ وَغِیاثِ
به حق خواهد رسید خدایا درود فرست بر محمد و آل محمد آن پناه گاه محکم و فریادرس
الْمُضْطَرِّ الْمُسْتَکینِ وَمَلْجَاءِ الْهارِبینَ وَعِصْمَهِٔ الْمُعْتَصِمینَ اَللّهُمَّ
بیچاره درمانده و پناه گریختگان و دستاویز محکم برای وسیله جویان خدایا درود
صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ صَلوهًٔ کَثیرَهًٔ تَکُونُ لَهُمْ رِضاً وَلِحَقِّ
فرست بر محمد و آل محمد درود بسیاری که موجب خوشنودی ایشان گردد و حق
مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ اَداَّءً وَقَضاَّءً بِحَوْلٍ مِنْکَ وَقُوَّهٍٔ یا رَبَّ الْعالَمینَ
محمد و آل محمد اداء گشته و انجام وظیفه ما شده باشد به جنبش و نیروی تو ای پروردگار جهانیان
اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ الطَّیِّبینَ الاْبْرارِ الاْخْیارِ الَّذینَ
خدایا درود فرست بر محمد و آل محمد آن پاکان نیکوکار برگزیده آن کسانی که
اَوْجَبْتَ حُقُوقَهُمْ وَفَرَضْتَ طاعَتَهُمْ وَوِلایَتَهُمْ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی
حقوقشان را واجب کردی و اطاعت و دوستیشان را فرض نمودی خدایا درود فرست بر
مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاعْمُرْ قَلْبی بِطاعَتِکَ وَلا تُخْزِنی بِمَعْصِیَتِکَ
محمد و آل محمد و آباد کن دل مرا به اطاعت خود و به وسیله نافرمانیت رسوایم مکن
وَارْزُقْنی مُواساهَٔ مَنْ قَتَّرْتَ عَلَیْهِ مِنْ رِزْقِکَ بِما وَسَّعْتَ عَلَیَّ مِنْ
و روزی من گردان که کمک مالی دهم بر کسی که روزیت را بر او تنگ کردی بوسیله آنچه بر من فراخ گرداندی از
فَضْلِکَ وَنَشَرْتَ عَلَیَّ مِنْ عَدْلِکَ وَاَحْیَیْتَنی تَحْتَ ظِلِّکَ وَهذا شَهْرُ
فضل خویش و گستردی بر من از عدل خویش و مرا در زیر سایه ات زنده داشتی و این ماه
نَبِیِّکَ سَیِّدِ رُسُلِکَ شَعْبانُ الَّذی حَفَفْتَهُ مِنْکَ بِالرَّحْمَهِٔ وَالرِّضْوانِ
پیمبرت و آقای رسولانت ماه شعبان است که اطراف آن را به رحمت و خوشنودی خود پوشاندی
الَّذی کانَ رَسُولُ اللّهِ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَالِه وَسَلَّمَ یَدْاَبُ فی صِیامِهِ
آن ماهی که رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم کوشش بسیار داشت در روزه
وَقِیامِهِ فی لَیالیهِ وَاَیّامِهِ بُخُوعاً لَکَ فی اِکْرامِهِ وَاِعْظامِهِ اِلی مَحَلِّ
و شب زنده داریش هم در شبها و هم در روزهایش بخاطر فروتنی در برابر تو در مورد گرامی داشتن و بزرگداشتنش هم چنان
حِمامِهِ اَللّهُمَّ فَاَعِنّا عَلَی الاِْسْتِنانِ بِسُنَّتِهِ فیهِ وَنَیْلِ الشَّفاعَهِٔ لَدَیْهِ
تا هنگام مرگش خدایا پس ما را کمک ده تا روش او را در این ماه پیروی کنیم و به شفاعتی که نزد او است برسیم
اَللّهُمَّ وَاجْعَلْهُ لی شَفیعاً مُشَفَّعاً وَطَریقاً اِلَیْکَ مَهیَعاً وَاجْعَلْنی لَهُ
خدایا قرار ده او را برای من شفیعی پذیرفته و راهی بسویت که همواره باشد و مرا پیرو او گردان
مُتَّبِعاً حَتّی اَلْقاکَ یَوْمَ الْقِیمَهِٔ عَنّی راضِیاً وَ عَنْ ذُنُوبی غاضِیاً قَدْ
تا به جایی که در روز قیامت تو را در حالی دیدار کنم که از من خوشنود باشی و گناهانم را نادیده گیری
اَوْجَبْتَ لی مِنْکَ الرَّحْمَهَٔ وَالرِّضْوانَ وَاَنْزَلْتَنی دارَ الْقَرارِ وَمَحَلَّ الاْخْیارِ
و برای من واجب کرده باشی از جانب خود رحمت و خوشنودی را و مرا در خانه همیشگی (بهشت جاویدان) و منزلگاه نیکان فرود آری
روزه دوشنبه و پنج شنبه؛
روزه دوشنبه و پنج شنبه این ماه برای حوائج دنیا و آخرت نافع است.
در هـر پنج شنبه این ماه، دو رکعت نماز کند در هر رکعت بعد از حمد صد مرتبه توحید و بـعـد از سلام صد بار صلوات بفرستد. و روزه اش نیز فضیلت دارد و روایت شده که در هـر روز پـنـج شـنـبه ماه شعبان زینت می کنند آسمانها را پس ملائکه عرض می کنند خداوندا بـیـامـرز روزه داران ایـن روز را و دعـای ایـشـان را مـستجاب گردان .
یکی از اعمالی که در این ماه مورد تاکید قرار گرفته فرستادن صلوات است که در روایات بسیار مورد تاکید قرار گرفته است.
دعای جمعه آخر ماه شعبان؛
از روز جمعه آخر ماه تا آخر ماه (این دعا را) بخواند: اللهم ان لم تکن غفرت لنا فیما مضی من شعبان فاغفرلنا فیما بقی منه .
پبعضی از اعمال روزها و شبهای ماه شعبان؛
روز اول: روزه اش فضیلت دارد و وارد شده که بهشت برای او حتما واجب می گردد.
روز سوم: روز مبارکی است و موافق مشهور روز ولادت با سعادت حضرت سیدالشهداء عـلیـه السـلام در مدینه منوره و در سال سوم هجری اسـت، روزی اسـت کـه مـلائکـه آسـمـانـهـا بـه تهنیت پیامبر صلی الله علیه و آله به این مولود مسعود آمدند و از خاک قبرش برای جدش آوردند و آن جناب را تعزیت نیز گفتند و فطرس مـلک یـا (دردائیل ) پناه به آن طفل معصوم و امام مظلوم برد و حق تعالی او را ببخشید و به جـای خـودش بـرگـردانـیـد.
بـرای روز سـوم چـنـد عـمـل اسـت:
۱ـ روزه، ۲ـ خـوانـدن دعـای: اللهـم انـی اسـئلک بـحق المولود فی هذا الیوم ...، ۳ـ خـوانـدن دعـای (اللهـم انـت مـتـعـالی المـکان ..) و این آخرین دعائی است که حضرت امام حسین علیه السلام خواندند در آن روزی که کفار دور او را احاطه کرده بودند
و عـلمـاء ایـن دعـا را از دعـاهـای روز سـوم ایـن مـاه گـرفـتـه انـد و بـدان کـه سـه دعـا نـقـل شـده کـه امـام حـسـیـن عـلیـه السـلام هـر سـه را در روز عـاشـوراء خـوانـدنـد.
اول دعـائی اسـت کـه در وقـت صـبح عاشوراء خواندند و دست به درگاه الهی بلند کرد و فـرمـود: (اللهـم انـت ثـقـتـی فـی کـل کـرب ...
دوم این دعا است که تعلیم امام زین العـابدین علیه السلام فرمود در آن روز در وقتی که آن حضرت را (خون ) در برگرفت و خونها از بدن مبارکش می جوشید: بحق یس و القرآن الحکیم و بحق طه و القرآن العظیم یا من یقدر علی حوائج السائلین یا من یعلم ما فی الضمیر یا منفس عن المکروبین یا مفرج عـن المـغـمـومـین یا راحم الشیخ الکبیر یا رازق الطفل الصغیر یا من لا یحتاج الی التفسیر صل علی محمد و آل محمد و افعل بی کذا و کذا.
شب سیزدهم: اوّل لَیالی بیض است و کیفیّت نماز امشب و دو شَبِ بعد در ماه رجب گذشت.
شب نیمه شعبان؛
شـب بـسـیـار مـبـارکـی اسـت و بـعـد از شـب قـدر افـضـل لیـالی اسـت و حـق تـعـالی بفضل خویش در این شب به بندگان خود عطا مرحمت فرماید و گناهان ایشان را بیامرزد و سـائلی را از درگـاه خویش رد نکند مگر آنکه معصیتی از خدا طلب نماید و روایت است که؛ از اول ایـن شـب تـا آخـر آن از جانب حق تعالی ندا می رسد که آیا استغفار کننده ای هست که طـلب آمرزش کند از گناهان خود تا من او را بیامرزم آیا کسی هست که طلب روزی کند تا من او را روزی دهم.
و از جمله برکات این شب مبارک آن است که ولادت با سعادت سلطان عصر امـام زمـان ــارواحـنـا له الفـداءـ در سـحـر ایـن شـب (در) سال ۲۵۵ (دویست و پنجاه و پنج ) در سرمن رای (سامراء) واقع شده و باعث مزید شرافت ایـن لیـله مـبـارکـه شـده
اعمال شب نیمه شعبان؛
۱ـ غـسـل اسـت کـه بـاعث تخفیف گناهان می شود.
۲ـ احیاء این شب است به نماز و دعا و استغفار چـنـانچه امام زین العابدین علیه السلام عمل می نمودند.
۳ـ زیارت حضرت امام حسین علیه السـلام اسـت کـه افـضـل اعـمـال ایـن شـب و بـاعث آمرزش گناهان است و روح صـد و بیست چهار هزار پیامبر زیارت کند آن جناب را در این شب، و اقـل زیـارت آن حـضرت آن است که به بامی یا صحنی باز در آید و به جانب راست و چپ خـود نـظـر کـند پس سر به جانب آسمان کند، پس زیارت کند آن حضرت را به این کلمات: السـلام عـلیـک یـا ابـا عـبـدالله السـلام عـلیـک یـا بـن رسول الله السلام علیک و رحمه الله و برکاته. و هر کس در هر کجا که باشد در هر وقـت کـه آن حـضـرت را بـه ایـن کـیـفیت زیارت کند امید است که ثواب حج و عمره برای او نـوشـتـه شـود و مـا دو زیـارت مخصوص این شب را در هدیه (الزائرین ) ذکر نمودیم.
۴ـ بـخـوانـد صـلوات هـر روز را کـه در وقـت زوال مـی خواند.
۵ـ دعای کمیل است که ورودش در این شب است و در شبهای جمعه نیز خوانده مـی شـود.
۶ آن کـه بـگـویـد هـر یـک از اذکار «سـبحان الله، الحمدلله، الله اکبر و لا اله الا الله» را صـد مـرتـبـه کـه سبب آمرزش گناهان و برآمدن حوایج است.
۷ شـیـخ و کـفـعـمـی فـرمـوده بـخـوانـد دعـای: الهـی تـعـرض لک فـی هـذا اللیل المتعرضون .. و این دعایی است که شبها در عقب نماز شفع خوانده می شود.
۸ نماز جعفر انجامدهد چنانکه شیخ از حـضرت امام رضا علیه السلام روایت کرده
۹ انجام دهد نمازهای این شب را و آنها بسیار اسـت از جـمله چهار رکعت است که سی نفر از اصحاب صادق علیه السلام به این طریق از آن حـضـرت روایـت کـرده اند، در هر رکعت بعد از حمد صد مرتبه توحید بخواند و بعد از نـمـاز بـخـوانـد:
اللهـم انـی الیـک فـقـیـر و مـن عـذابـک خـائف و بـک مـسـتـجـیـر رب لا تـبـدل اسـمی و لا تغیر جسمی رب و لا تجهد بلائی و لاتشمت بی اعدائی اعوذ بعفوک من عـقـابـک واعـوذ بـرحـمـتـک مـن عـذابـک و اعـوذ بـرضـاک مـن سـخـطـک و اعـوذ بـک مـنـک جل ثناوک انت کما اثنیت علی نفسک و فوق ما یقول القائلون فیک.
روز نیمه شعبان؛
در سـال ۲۵۵ هـجـری قمری در این روز ولادت با سعادت امام زمان حضرت حجه ابن الحسن بـن عـلی عـسـکری صلوات الله علیه و علی آبائه واقع شده و والده ما جده اش حضرت نـرجـس خـاتـون از اولاد حـواری حـضـرت عـیسی علیه السلام است.
مستحب است در هر زمان زیارت امام زمان علیه السلام و مستحب است در وقت زیارت آن حـضـرت دعـا نـمودن برای تعجیل در فرج آن بزرگوار و مؤکد است زیارت ایشان در سـرداب امـام زمان علیه السلام در شهر سامراء و به یقین روزی ظهور و حکومت آن حضرت واقـع خـواهـد شـد و زمـیـن را پـس از آن کـه از سـتـم و بـیـداد پـر گـشـتـه پـر از عـدل و قـسـط خـواهـد نـمـود.
و در توقیع شریف حضرت عسکری علیه السلام است برای علی بـن بـابـویـه قمی آمده:( و علیک بالصبر و انتظار الفرج فان النبی صلی الله علیه و آله قـال: (افـضـل اعـمـال امـتـی انتظار الفرج ) (یعنی بر تو باد به صبر و انتظار کـشـیـدن بـرای فـرج، کـه پـیـامـبـر اکـرم صـلی الله عـلیـه و آله فـرمـود: بـهـتـریـن اعـمـال امـت مـن (انتظار فرج ) است)./ح |