بسم الله الرحمن الرحيم
پایگاه علوم و معارف اسلام، حاوي مجموعه تاليفات حضرت علامه آية الله حاج سيد محمد حسين حسيني طهراني قدسسره
عناوين كلي جلد اول:
(بر هر يك از عناوين كليك كنيد تا زيرشاخههاي آن نمايش داده شوند.)
مقدمه. PAGEREF _Toc87702784 \h 4 درس اول: ولايت : ريشه لغوي و معني اصطلاحي آن. PAGEREF _Toc87702785 \h 7 درس دوم: ولايت امام و تفسير آيه: اطيعو الله و اطيعوا الرسول و اولي الامر منكم. PAGEREF _Toc87702794 \h 15 درس سوم: آياتي كه دلالت بر ولايت امام معصوم دارند. PAGEREF _Toc87702803 \h 24 درس چهارم: بقيه آيات و بعض رواياتي كه دلالت بر ولايت امام معصوم دارند. PAGEREF _Toc87702812 \h 32 درس پنجم: ولايت معصوم عين ولايت خداست و هيچ اختلاف در مصاديقش معقول نيست.. PAGEREF _Toc87702821 \h 42 درس ششم: مواردي كه در نظر بدوي حكم معصوم مخالف است اما در واقع عين حكم خداست.. PAGEREF _Toc87702830 \h 50 درس هفتم: تحقيق در اوامر نظير امتحانيه ولايت كه مصلحت در ماموربه نيست.. PAGEREF _Toc87702841 \h 60 درس هشتم: سعه ولايت رسول الله عين عبوديت و تسليم است نه اظهار نظر در برابر حق.. PAGEREF _Toc87702853 \h 71 درس نهم: بحث در پيرامون عبارات مقبوله عمربنحنظله. PAGEREF _Toc87702865 \h 88 درس دهم: بحث در سند و دلالت مقبولۀ عمربن حنظله. PAGEREF _Toc87702874 \h 96 درس يازدهم: بحث در پيرامون دو روايت ابي خديجه. PAGEREF _Toc87702886 \h 107 درس دوازدهم: بحث در حديث كميل از امير الومنين عليه السلام پيرامون ولايت فقيه بازگشت به فهرست عناوین کلی دوره چهار جلدی
مقدمه. PAGEREF _Toc87702784 \h 4
درس اول: ولايت : ريشه لغوي و معني اصطلاحي آن. PAGEREF _Toc87702785 \h 7
درس دوم: ولايت امام و تفسير آيه: اطيعو الله و اطيعوا الرسول و اولي الامر منكم. PAGEREF _Toc87702794 \h 15
درس سوم: آياتي كه دلالت بر ولايت امام معصوم دارند. PAGEREF _Toc87702803 \h 24
درس چهارم: بقيه آيات و بعض رواياتي كه دلالت بر ولايت امام معصوم دارند. PAGEREF _Toc87702812 \h 32
درس پنجم: ولايت معصوم عين ولايت خداست و هيچ اختلاف در مصاديقش معقول نيست.. PAGEREF _Toc87702821 \h 42
درس ششم: مواردي كه در نظر بدوي حكم معصوم مخالف است اما در واقع عين حكم خداست.. PAGEREF _Toc87702830 \h 50
درس هفتم: تحقيق در اوامر نظير امتحانيه ولايت كه مصلحت در ماموربه نيست.. PAGEREF _Toc87702841 \h 60
درس هشتم: سعه ولايت رسول الله عين عبوديت و تسليم است نه اظهار نظر در برابر حق.. PAGEREF _Toc87702853 \h 71
درس نهم: بحث در پيرامون عبارات مقبوله عمربنحنظله. PAGEREF _Toc87702865 \h 88
درس دهم: بحث در سند و دلالت مقبولۀ عمربن حنظله. PAGEREF _Toc87702874 \h 96
درس يازدهم: بحث در پيرامون دو روايت ابي خديجه. PAGEREF _Toc87702886 \h 107
بازگشت به فهرست عناوین کلی دوره چهار جلدی
درس اول: ولايت: ريشه لغوي و معني اصطلاحي آن. PAGEREF _Toc87702785 \h 7
ولايت در لغت يك معني بيشتر ندارد؛ مابقي همگي موارد و مصاديق آن است PAGEREF _Toc87702786 \h 8 گفتار أهل لغت در معني ولايت PAGEREF _Toc87702787 \h 8 تمسّك أهل لغت به موارد استعمال و استشهاد به آنها PAGEREF _Toc87702788 \h 9 از جملۀ أسماء خداوند تعالي وَلِيّ است؛ يعني ناصر و متولِّي اُمور عالم PAGEREF _Toc87702789 \h 10 اللَهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ؛ نِعْمَ الْمَوْلَي'؛ فَإِنَّ اللَهَ هُوَ مَوْلَیـٰ هُ. PAGEREF _Toc87702790 \h 12 تحقّق ولايت در بندگان خدا بواسطۀ هُوهوِيَّتي است كه در أثر فَنآء فِي اللَه حاصل ميشود. PAGEREF _Toc87702791 \h 12 تحقّق معاني مختلفۀ ولايت در مصاديقش، به نحو اشتراك معنوي است؛ نه لفظي PAGEREF _Toc87702792 \h 13 الْوَلَايَةُ هِيَ الْكَمَالُ الاخِيرُ الْحَقِيقيُّ لِلإنْسَانِ؛ وَ إنَّهَا الْغَرَضُ الاخِيرُ مِن تَشْرِيعِ الشَّرِيعَةِ الْحَقَّةِ الإلَهِيَّةِ. PA _Toc87702793 \h 14 بازگشت به عناوین کلی
ولايت در لغت يك معني بيشتر ندارد؛ مابقي همگي موارد و مصاديق آن است PAGEREF _Toc87702786 \h 8
گفتار أهل لغت در معني ولايت PAGEREF _Toc87702787 \h 8
تمسّك أهل لغت به موارد استعمال و استشهاد به آنها PAGEREF _Toc87702788 \h 9
از جملۀ أسماء خداوند تعالي وَلِيّ است؛ يعني ناصر و متولِّي اُمور عالم PAGEREF _Toc87702789 \h 10
اللَهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ؛ نِعْمَ الْمَوْلَي'؛ فَإِنَّ اللَهَ هُوَ مَوْلَیـٰ هُ. PAGEREF _Toc87702790 \h 12
تحقّق ولايت در بندگان خدا بواسطۀ هُوهوِيَّتي است كه در أثر فَنآء فِي اللَه حاصل ميشود. PAGEREF _Toc87702791 \h 12
تحقّق معاني مختلفۀ ولايت در مصاديقش، به نحو اشتراك معنوي است؛ نه لفظي PAGEREF _Toc87702792 \h 13
الْوَلَايَةُ هِيَ الْكَمَالُ الاخِيرُ الْحَقِيقيُّ لِلإنْسَانِ؛ وَ إنَّهَا الْغَرَضُ الاخِيرُ مِن تَشْرِيعِ الشَّرِيعَةِ الْحَقَّةِ الإلَهِيَّةِ. PA _Toc87702793 \h 14
بازگشت به عناوین کلی
در أثر ولايت إمام معصوم، خلائق به أقصي درجۀ كمال إنسانيّت ميرسند. PAGEREF _Toc87702795 \h 16 وَ جَعَلْنَـٰهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا، وَ جَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِِمَّةً يَهْدونَ بَأَمْرِنَا PAGEREF _Toc87702796 \h 17 تفسير آيۀ: يَٓأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا أَطِيعُوا اللَهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُوْلِي الامْرِ مِنكُمْ. PAGEREF _Toc87702797 \h 18 إطاعتِ خدا پيروي قرآن، إطاعتِ رسول عمل به سنّت، و إطاعتِ اُولي الامر در أحكام وِلائيّه است PAGEREF _Toc87702798 \h 18 از آيه، استفادۀ عصمت قرآن و رسول و اُولوا الامر ميگردد. PAGEREF _Toc87702799 \h 20 مورد نزاع در تَنَازَعْتُمْ نمي شود شامل نزاع با اُولوا الامر در أمر ولايت باشد. PAGEREF _Toc87702800 \h 21 علّت عدم إرجاع به اُولوا الامر در تنازع، بواسطۀ عدم مُشَرِّعيَّت آنهاست PAGEREF _Toc87702801 \h 22 نامۀ أميرالمؤمنين عليه السّلام به مالك أشتر، مُبَيـِّن تفسير ماست PAGEREF _Toc87702802 \h 23 بازگشت به عناوین کلی
در أثر ولايت إمام معصوم، خلائق به أقصي درجۀ كمال إنسانيّت ميرسند. PAGEREF _Toc87702795 \h 16
وَ جَعَلْنَـٰهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا، وَ جَعَلْنَا مِنْهُمْ أَئِِمَّةً يَهْدونَ بَأَمْرِنَا PAGEREF _Toc87702796 \h 17
تفسير آيۀ: يَٓأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا أَطِيعُوا اللَهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُوْلِي الامْرِ مِنكُمْ. PAGEREF _Toc87702797 \h 18
إطاعتِ خدا پيروي قرآن، إطاعتِ رسول عمل به سنّت، و إطاعتِ اُولي الامر در أحكام وِلائيّه است PAGEREF _Toc87702798 \h 18
از آيه، استفادۀ عصمت قرآن و رسول و اُولوا الامر ميگردد. PAGEREF _Toc87702799 \h 20
مورد نزاع در تَنَازَعْتُمْ نمي شود شامل نزاع با اُولوا الامر در أمر ولايت باشد. PAGEREF _Toc87702800 \h 21
علّت عدم إرجاع به اُولوا الامر در تنازع، بواسطۀ عدم مُشَرِّعيَّت آنهاست PAGEREF _Toc87702801 \h 22
نامۀ أميرالمؤمنين عليه السّلام به مالك أشتر، مُبَيـِّن تفسير ماست PAGEREF _Toc87702802 \h 23
آيۀ شريفۀ: أَفَمَن يَهْدِيٓ إِلَي الْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لَّايَهِدِّيٓ إِلاَّّ أَن يُهْدَي فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ. PAGEREF _Toc87702804 \h 24 أفَمَنْ يَهْدِي إلَي الْحَقِّ وَ يَهْتَدِي بِنَفْسِهِ أحَقُّ أنْ يُتَّبَعَ، أمَّنْ لَا يَهِدِّي إلَي الْحَقِّ وَ لَايَهْتَدِي إلَّا أن يُهْدَي بِغَيْرِهِ. PAGEREF _Toc87702805 \h 26 اتّحاد مُفادِ آيه، با آيۀ: وَ جَعَلْنَـٰهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا PAGEREF _Toc87702806 \h 27 آيۀ: يَـٰدَاوُ دُ إِنَّا جَعَلْنَـٰكَ خَلِيفَةً فِي الارْضِ فَاحْكُم بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ.. PAGEREF _Toc87702807 \h 28 آيۀ: إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ الْكِتَـٰبَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَآ أَرَیٰكَ اللَهُ. PAGEREF _Toc87702808 \h 29 آيۀ: فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّي' يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ. PAGEREF _Toc87702809 \h 30 آيۀ: وَ مَآ أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاّ لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَهِ. PAGEREF _Toc87702810 \h 31 أثر تبعيّت از ولايت، معيّت با آن خواهد شد. PAGEREF _Toc87702811 \h 32 بازگشت به عناوین کلی
آيۀ شريفۀ: أَفَمَن يَهْدِيٓ إِلَي الْحَقِّ أَحَقُّ أَن يُتَّبَعَ أَمَّن لَّايَهِدِّيٓ إِلاَّّ أَن يُهْدَي فَمَا لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ. PAGEREF _Toc87702804 \h 24
أفَمَنْ يَهْدِي إلَي الْحَقِّ وَ يَهْتَدِي بِنَفْسِهِ أحَقُّ أنْ يُتَّبَعَ، أمَّنْ لَا يَهِدِّي إلَي الْحَقِّ وَ لَايَهْتَدِي إلَّا أن يُهْدَي بِغَيْرِهِ. PAGEREF _Toc87702805 \h 26
اتّحاد مُفادِ آيه، با آيۀ: وَ جَعَلْنَـٰهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنَا PAGEREF _Toc87702806 \h 27
آيۀ: يَـٰدَاوُ دُ إِنَّا جَعَلْنَـٰكَ خَلِيفَةً فِي الارْضِ فَاحْكُم بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ.. PAGEREF _Toc87702807 \h 28
آيۀ: إِنَّآ أَنزَلْنَآ إِلَيْكَ الْكِتَـٰبَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَآ أَرَیٰكَ اللَهُ. PAGEREF _Toc87702808 \h 29
آيۀ: فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّي' يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ. PAGEREF _Toc87702809 \h 30
آيۀ: وَ مَآ أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاّ لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَهِ. PAGEREF _Toc87702810 \h 31
أثر تبعيّت از ولايت، معيّت با آن خواهد شد. PAGEREF _Toc87702811 \h 32
آيۀ شريفۀ: وَ مَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَي اللَهُ وَ رَسُولُهُ ٓ أَمْرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ. PAGEREF _Toc87702813 \h 33 آيۀ: النَّبِيُّ أَوْلَي' بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنفُسِهِمْ وَ أَزْوَ'جُهُ ٓ أُمَّهَـٰتُهُمْ. PAGEREF _Toc87702814 \h 34 آيۀ: أُوْلُوا الا رْحَام، آيۀ توارث به اُخوّت را نسخ نمود. PAGEREF _Toc87702815 \h 35 از آيۀ: النَّبِيُّ أَوْلَي' بِالْمُؤْمِنِينَ، همچون: أَحَلَّ اللَهُ الْبَيْعَ ميتوان يك كتاب از أحكام ولايت را استخراج نمود. PAGEREF _Toc87702816 \h 36 قَدْ جَلَسْتَ مَجْلِسًا لَا يَجْلِسُهُ إلَّا نَبِيٌّ أَوْ وَصِيُّ نَبِيٍّ أَوْ شَقِيٌّ.. PAGEREF _Toc87702817 \h 37 رسولأكرمومعصومينعليهمالسّلام، أفرادي را بهعنوان ولايت به شهرها ميفرستادند. PAGEREF _Toc87702818 \h 38 أئمّه عليهم السّلام، كيفيّت اجتهاد را به شاگردان تعليم مينمودند. PAGEREF _Toc87702819 \h 39 نهي از ولايت و قضاوت براي غير معصوم، نهي از ولايت و قضاوت استقلالي بوده است PAGEREF _Toc87702820 \h 40 بازگشت به عناوین کلی
آيۀ شريفۀ: وَ مَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَ لَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَي اللَهُ وَ رَسُولُهُ ٓ أَمْرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ. PAGEREF _Toc87702813 \h 33
آيۀ: النَّبِيُّ أَوْلَي' بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنفُسِهِمْ وَ أَزْوَ'جُهُ ٓ أُمَّهَـٰتُهُمْ. PAGEREF _Toc87702814 \h 34
آيۀ: أُوْلُوا الا رْحَام، آيۀ توارث به اُخوّت را نسخ نمود. PAGEREF _Toc87702815 \h 35
از آيۀ: النَّبِيُّ أَوْلَي' بِالْمُؤْمِنِينَ، همچون: أَحَلَّ اللَهُ الْبَيْعَ ميتوان يك كتاب از أحكام ولايت را استخراج نمود. PAGEREF _Toc87702816 \h 36
قَدْ جَلَسْتَ مَجْلِسًا لَا يَجْلِسُهُ إلَّا نَبِيٌّ أَوْ وَصِيُّ نَبِيٍّ أَوْ شَقِيٌّ.. PAGEREF _Toc87702817 \h 37
رسولأكرمومعصومينعليهمالسّلام، أفرادي را بهعنوان ولايت به شهرها ميفرستادند. PAGEREF _Toc87702818 \h 38
أئمّه عليهم السّلام، كيفيّت اجتهاد را به شاگردان تعليم مينمودند. PAGEREF _Toc87702819 \h 39
نهي از ولايت و قضاوت براي غير معصوم، نهي از ولايت و قضاوت استقلالي بوده است PAGEREF _Toc87702820 \h 40
ولايت، تجلِّي است، و خدا أمر به معصيت نمينمايد. PAGEREF _Toc87702822 \h 42 أئمّه عليهم السّلام مختارند؛ و ليكن با اين اختيار كار خوب را بر ميگزينند. PAGEREF _Toc87702823 \h 43 پيامبر، شفاعت اُسامَه را در نفي حدِّ سرقت دربارۀ زن شريفه ردّ نمود. PAGEREF _Toc87702824 \h 44 روايت كتاب «صفات الشّيعة» در قول رسول خدا: إنَّ لِي عَمَلِي وَ لَكُمْ عَمَلَكُمْ. PAGEREF _Toc87702825 \h 45 لَايُنْجِي إلَّاعَمَلٌ مَعَ رَحْمَةٍ؛ وَ لَوْ عَصَيْتُ لَهَوَيْتُ.. PAGEREF _Toc87702826 \h 46 آيۀ قرآن در رَدْع رسول خدا: وَ إِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِ. PAGEREF _Toc87702827 \h 47 الَّذِي صَنَعَ اللَهُ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمِسْلِمِينَ خَيْرٌ PAGEREF _Toc87702828 \h 48 نُهِيتُ عَنْ قَتْلِ مَنْ قَالَ: لَاإلَهَ إلَّااللَهُ وَ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَهِ. PAGEREF _Toc87702829 \h 49 بازگشت به عناوین کلی
ولايت، تجلِّي است، و خدا أمر به معصيت نمينمايد. PAGEREF _Toc87702822 \h 42
أئمّه عليهم السّلام مختارند؛ و ليكن با اين اختيار كار خوب را بر ميگزينند. PAGEREF _Toc87702823 \h 43
پيامبر، شفاعت اُسامَه را در نفي حدِّ سرقت دربارۀ زن شريفه ردّ نمود. PAGEREF _Toc87702824 \h 44
روايت كتاب «صفات الشّيعة» در قول رسول خدا: إنَّ لِي عَمَلِي وَ لَكُمْ عَمَلَكُمْ. PAGEREF _Toc87702825 \h 45
لَايُنْجِي إلَّاعَمَلٌ مَعَ رَحْمَةٍ؛ وَ لَوْ عَصَيْتُ لَهَوَيْتُ.. PAGEREF _Toc87702826 \h 46
آيۀ قرآن در رَدْع رسول خدا: وَ إِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِ. PAGEREF _Toc87702827 \h 47
الَّذِي صَنَعَ اللَهُ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمِسْلِمِينَ خَيْرٌ PAGEREF _Toc87702828 \h 48
نُهِيتُ عَنْ قَتْلِ مَنْ قَالَ: لَاإلَهَ إلَّااللَهُ وَ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَهِ. PAGEREF _Toc87702829 \h 49
أوّل: مورد تبدّل حكم بواسطۀ تبدّل موضوع PAGEREF _Toc87702831 \h 51 دوّم: براي معصوم ظاهر است چيزي كه براي غير او پنهان است PAGEREF _Toc87702832 \h 52 فرق بين سنّي و شيعه، جواز و عدم جواز اجتهاد در برابر نصّ است PAGEREF _Toc87702833 \h 53 كشف جرم از غير طُرُق مشروعه، حرام است PAGEREF _Toc87702834 \h 54 شَرَعَ لَكُم مِّنَ الدِّينِ مَا وَصَّي' بِهِ نُوحًا PAGEREF _Toc87702835 \h 55 حضرت موسي عليه السّلام از شريعت خود نميتواند تجاوز كند. PAGEREF _Toc87702836 \h 56 سوّم: مورديست كه طبق عادت جاهليّ، إنسان آنرا خلاف ميپندارد. PAGEREF _Toc87702837 \h 57 وَ مَا جَعَلَ أَدْعِيَآءَكُمْ أَبْنَآءَكُمْ... ادْعُوهُمْ لآبَآءهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِندَاللَهِ. PAGEREF _Toc87702838 \h 58 داستان زَينب بنت جَحْش و ازدواج وي با رسول خدا PAGEREF _Toc87702839 \h 59 پيامبر در اثر ازدواج زينب با زيد و سپس با خود، دو حكم جاهلي را نسخ نمودند. PAGEREF _Toc87702840 \h 59 بازگشت به عناوین کلی
أوّل: مورد تبدّل حكم بواسطۀ تبدّل موضوع PAGEREF _Toc87702831 \h 51
دوّم: براي معصوم ظاهر است چيزي كه براي غير او پنهان است PAGEREF _Toc87702832 \h 52
فرق بين سنّي و شيعه، جواز و عدم جواز اجتهاد در برابر نصّ است PAGEREF _Toc87702833 \h 53
كشف جرم از غير طُرُق مشروعه، حرام است PAGEREF _Toc87702834 \h 54
شَرَعَ لَكُم مِّنَ الدِّينِ مَا وَصَّي' بِهِ نُوحًا PAGEREF _Toc87702835 \h 55
حضرت موسي عليه السّلام از شريعت خود نميتواند تجاوز كند. PAGEREF _Toc87702836 \h 56
سوّم: مورديست كه طبق عادت جاهليّ، إنسان آنرا خلاف ميپندارد. PAGEREF _Toc87702837 \h 57
وَ مَا جَعَلَ أَدْعِيَآءَكُمْ أَبْنَآءَكُمْ... ادْعُوهُمْ لآبَآءهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِندَاللَهِ. PAGEREF _Toc87702838 \h 58
داستان زَينب بنت جَحْش و ازدواج وي با رسول خدا PAGEREF _Toc87702839 \h 59
پيامبر در اثر ازدواج زينب با زيد و سپس با خود، دو حكم جاهلي را نسخ نمودند. PAGEREF _Toc87702840 \h 59
بعضي از تفاسير عامّه، قضيّۀ زينب را به شكل زشتي تحريف كردهاند. PAGEREF _Toc87702842 \h 61 أمر اتّهام ماريۀ قِبطيّه به وسيلۀ عائشه PAGEREF _Toc87702843 \h 61 أمر رسول خدا به كشتن مابور، نظير أمر امتحاني بوده است PAGEREF _Toc87702844 \h 61 خبر أميرالمؤمنين به رسولأكرم صلّياللهعليهماو آلهماوسلّم به برائت مابور از گناه PAGEREF _Toc87702845 \h 64 براي بعضي از بزرگان، حقيقت اين واقعه مجهول است PAGEREF _Toc87702846 \h 65 اگر أمر امتحاني رسول الله نبود، تا أبد دامان خاندان رسالت را لكّه دار مينمود. PAGEREF _Toc87702847 \h 66 طريق رفع تهمت از ماريه، از عجائب أسرار ولايت است PAGEREF _Toc87702848 \h 67 طريق كشف رفع تهمت را أميرالمؤمنين عليه السّلام از مفاخر خود ميداند. PAGEREF _Toc87702849 \h 68 رفع إشكال فِقهي و إشكال كلامي از أمر رسول أكرم به كشتن حرقوص PAGEREF _Toc87702850 \h 69 أمررسولخدابهكشتن حرقوص، وتمرّد شيخين وإطاعت أميرالمؤمنين عليهالسّلام PAGEREF _Toc87702851 \h 69 عبوديّت رسول أكرم در برابر حضرت حقّ تعالي شأنه العزيز PAGEREF _Toc87702852 \h 70 بازگشت به عناوین کلی
بعضي از تفاسير عامّه، قضيّۀ زينب را به شكل زشتي تحريف كردهاند. PAGEREF _Toc87702842 \h 61
أمر اتّهام ماريۀ قِبطيّه به وسيلۀ عائشه PAGEREF _Toc87702843 \h 61
أمر رسول خدا به كشتن مابور، نظير أمر امتحاني بوده است PAGEREF _Toc87702844 \h 61
خبر أميرالمؤمنين به رسولأكرم صلّياللهعليهماو آلهماوسلّم به برائت مابور از گناه PAGEREF _Toc87702845 \h 64
براي بعضي از بزرگان، حقيقت اين واقعه مجهول است PAGEREF _Toc87702846 \h 65
اگر أمر امتحاني رسول الله نبود، تا أبد دامان خاندان رسالت را لكّه دار مينمود. PAGEREF _Toc87702847 \h 66
طريق رفع تهمت از ماريه، از عجائب أسرار ولايت است PAGEREF _Toc87702848 \h 67
طريق كشف رفع تهمت را أميرالمؤمنين عليه السّلام از مفاخر خود ميداند. PAGEREF _Toc87702849 \h 68
رفع إشكال فِقهي و إشكال كلامي از أمر رسول أكرم به كشتن حرقوص PAGEREF _Toc87702850 \h 69
أمررسولخدابهكشتن حرقوص، وتمرّد شيخين وإطاعت أميرالمؤمنين عليهالسّلام PAGEREF _Toc87702851 \h 69
عبوديّت رسول أكرم در برابر حضرت حقّ تعالي شأنه العزيز PAGEREF _Toc87702852 \h 70
تفسير آيۀ: وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ الاقـَاوِيِل، و آيۀ: وَ إِن كَادُوا لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ الَّذِيٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهُ. PAGEREF _Toc87702854 \h 72 تفسير آيۀ: مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَكُوَنَ لَهُ ٓ أَسْرَي' حَتَّي' يُثْخِنَ فِي الارْضِ... PAGEREF _Toc87702855 \h 73 تتفسير علاّمه آية الله طباطبائيّ قَدّس الله سرَّه پيرامون اين آيه PAGEREF _Toc87702856 \h 74 تفسير علاّمه سيّد شرف الدّين عامليّ قدّس الله سرّه پيرامون اين آيه PAGEREF _Toc87702857 \h 76 اين آيه راجع به أسير گرفتن عِيْر و قافلۀ أبوسفيان است؛ نه راجع به نفير و أسير گرفتن از سپاه قريش PAGEREF _Toc87702858 \h 80 تفسير آيۀ: مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَ الَّذِينَ ءَامَنُوٓا أَن يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْركِينَ.. PAGEREF _Toc87702859 \h 81 تفسير آيۀ: يَٓأَيـُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَآ أَحَلَّ اللَهُ لَكَ تَبْتَغِي مَرْضَاتَ أَزْوَ'جِكَ.. PAGEREF _Toc87702860 \h 81 تفسير آيۀ: وَ إِذْ أَخَذْنَا مِنَ النَّبِيّـِنَ مِيثَـٰقَهُمْ وَ مِنكَ وَ مِن نُّوحٍ وَ إِبْرَ' هِيمَ وَ مُوسَي' وَ عِيسَي ابْنِ مَرْيَمَ وَ أَخَذْنَا مِنْهُم مِّيثَـٰقًا غَلِيظًا PAGEREF _Toc87702861 \h 83 وصيّت أميرالمؤمنين عليه السّلام به اينكه: به قاتل من فقط يك ضربه بزنيد. PAGEREF _Toc87702862 \h 84 مُفاد و معني: إنَّا لَمْ نُحَكِّمِ الرِّجَالَ وَ إنَّمَا حَكَّمْنَا الْقُرْءَانَ. PAGEREF _Toc87702863 \h 85 فرمان أميرالمؤمنين عليه السّلام در صفّين: لَاتُقَاتِلُوهُمْ حَتَّي يَبْدَؤُوكُمْ. PAGEREF _Toc87702864 \h 86 بازگشت به عناوین کلی
تفسير آيۀ: وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ الاقـَاوِيِل، و آيۀ: وَ إِن كَادُوا لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ الَّذِيٓ أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهُ. PAGEREF _Toc87702854 \h 72
تفسير آيۀ: مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَكُوَنَ لَهُ ٓ أَسْرَي' حَتَّي' يُثْخِنَ فِي الارْضِ... PAGEREF _Toc87702855 \h 73
تتفسير علاّمه آية الله طباطبائيّ قَدّس الله سرَّه پيرامون اين آيه PAGEREF _Toc87702856 \h 74
تفسير علاّمه سيّد شرف الدّين عامليّ قدّس الله سرّه پيرامون اين آيه PAGEREF _Toc87702857 \h 76
اين آيه راجع به أسير گرفتن عِيْر و قافلۀ أبوسفيان است؛ نه راجع به نفير و أسير گرفتن از سپاه قريش PAGEREF _Toc87702858 \h 80
تفسير آيۀ: مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَ الَّذِينَ ءَامَنُوٓا أَن يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْركِينَ.. PAGEREF _Toc87702859 \h 81
تفسير آيۀ: يَٓأَيـُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَآ أَحَلَّ اللَهُ لَكَ تَبْتَغِي مَرْضَاتَ أَزْوَ'جِكَ.. PAGEREF _Toc87702860 \h 81
تفسير آيۀ: وَ إِذْ أَخَذْنَا مِنَ النَّبِيّـِنَ مِيثَـٰقَهُمْ وَ مِنكَ وَ مِن نُّوحٍ وَ إِبْرَ' هِيمَ وَ مُوسَي' وَ عِيسَي ابْنِ مَرْيَمَ وَ أَخَذْنَا مِنْهُم مِّيثَـٰقًا غَلِيظًا PAGEREF _Toc87702861 \h 83
وصيّت أميرالمؤمنين عليه السّلام به اينكه: به قاتل من فقط يك ضربه بزنيد. PAGEREF _Toc87702862 \h 84
مُفاد و معني: إنَّا لَمْ نُحَكِّمِ الرِّجَالَ وَ إنَّمَا حَكَّمْنَا الْقُرْءَانَ. PAGEREF _Toc87702863 \h 85
فرمان أميرالمؤمنين عليه السّلام در صفّين: لَاتُقَاتِلُوهُمْ حَتَّي يَبْدَؤُوكُمْ. PAGEREF _Toc87702864 \h 86
وصول به حقّ بايد از طريق مشروع باشد. PAGEREF _Toc87702866 \h 88 مُفاد: إنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِمًا PAGEREF _Toc87702867 \h 90 مخالفت با طريق مجعول شرعي، مخالفت با خداست PAGEREF _Toc87702868 \h 90 مناطِ أرجحيّت در صورت دو حكم فقيه، در مسألۀ واحده PAGEREF _Toc87702869 \h 91 ميزان أرجحيّت، برتري ديني است علماً، فقهاً، عدالةً و وثاقةً. PAGEREF _Toc87702870 \h 92 اُمور ثلاثه: بَيِّنُ الرُّشد، بَيِّنُ الْغَيّ، وَ أَمْرٌ مُشْكِلٌ يُرَدُّ حُكْمُهُ إلَي اللَهِ. PAGEREF _Toc87702871 \h 93 سلسلۀ مراتب تدريجيّۀ مرجِّحات حكم فقيه PAGEREF _Toc87702872 \h 94 پنج و يا هفت مرتبۀ مراتب تدريجيّه، در تعيّن أخذ حكم در ولايت فقيه PAGEREF _Toc87702873 \h 95 بازگشت به عناوین کلی
وصول به حقّ بايد از طريق مشروع باشد. PAGEREF _Toc87702866 \h 88
مُفاد: إنِّي قَدْ جَعَلْتُهُ عَلَيْكُمْ حَاكِمًا PAGEREF _Toc87702867 \h 90
مخالفت با طريق مجعول شرعي، مخالفت با خداست PAGEREF _Toc87702868 \h 90
مناطِ أرجحيّت در صورت دو حكم فقيه، در مسألۀ واحده PAGEREF _Toc87702869 \h 91
ميزان أرجحيّت، برتري ديني است علماً، فقهاً، عدالةً و وثاقةً. PAGEREF _Toc87702870 \h 92
اُمور ثلاثه: بَيِّنُ الرُّشد، بَيِّنُ الْغَيّ، وَ أَمْرٌ مُشْكِلٌ يُرَدُّ حُكْمُهُ إلَي اللَهِ. PAGEREF _Toc87702871 \h 93
سلسلۀ مراتب تدريجيّۀ مرجِّحات حكم فقيه PAGEREF _Toc87702872 \h 94
پنج و يا هفت مرتبۀ مراتب تدريجيّه، در تعيّن أخذ حكم در ولايت فقيه PAGEREF _Toc87702873 \h 95
علّت عدم قبول روايتِ موافق عامّه در وقت تعارض خَبَرَيْن PAGEREF _Toc87702875 \h 96 علّت و فلسفۀ: شَاوِرُوا النِّسَآءَ وَ خَالِفُوهُنَّ.. PAGEREF _Toc87702876 \h 97 معني: عُقُولُ النِّساء فِي جَمَالِهِنَّ وَ جَمَالُ الرِّجَالِ فِي عُقُولِهِمْ. PAGEREF _Toc87702877 \h 99 معني: إنَّ الْوُقُوفَ عِنْدَ الشُّبُهَاتِ خَيْرٌ مِنَ الاِقْتِحَامِ فِي الْهَلَكَاتِ.. PAGEREF _Toc87702878 \h 100 معني أماره و أصل و ترتّب اُصول بر أمارات.. PAGEREF _Toc87702879 \h 100 وجوب توقّف در زمان حضور معصوم و غير آن يكسان است PAGEREF _Toc87702880 \h 101 أحكام بر أساس قضاياي حقيقيّه جعل ميشوند، نه قضاياي خارجيّه PAGEREF _Toc87702881 \h 103 مقبولۀ عُمَربن حَنظلَه در سه مرحلۀ قضاء و إفتاء و ولايت است PAGEREF _Toc87702882 \h 104 سند مقبوله، معتبر است PAGEREF _Toc87702883 \h 105 در مقبولۀ عُمَربن حَنظلَه، صَفْوان بن يَحيَي است و او از أصحاب إجماع است PAGEREF _Toc87702884 \h 105 روايت موثّقه همانند صحيحه است، همچون موثّقۀ ابن بُكَير PAGEREF _Toc87702885 \h 106 بازگشت به عناوین کلی
علّت عدم قبول روايتِ موافق عامّه در وقت تعارض خَبَرَيْن PAGEREF _Toc87702875 \h 96
علّت و فلسفۀ: شَاوِرُوا النِّسَآءَ وَ خَالِفُوهُنَّ.. PAGEREF _Toc87702876 \h 97
معني: عُقُولُ النِّساء فِي جَمَالِهِنَّ وَ جَمَالُ الرِّجَالِ فِي عُقُولِهِمْ. PAGEREF _Toc87702877 \h 99
معني: إنَّ الْوُقُوفَ عِنْدَ الشُّبُهَاتِ خَيْرٌ مِنَ الاِقْتِحَامِ فِي الْهَلَكَاتِ.. PAGEREF _Toc87702878 \h 100
معني أماره و أصل و ترتّب اُصول بر أمارات.. PAGEREF _Toc87702879 \h 100
وجوب توقّف در زمان حضور معصوم و غير آن يكسان است PAGEREF _Toc87702880 \h 101
أحكام بر أساس قضاياي حقيقيّه جعل ميشوند، نه قضاياي خارجيّه PAGEREF _Toc87702881 \h 103
مقبولۀ عُمَربن حَنظلَه در سه مرحلۀ قضاء و إفتاء و ولايت است PAGEREF _Toc87702882 \h 104
سند مقبوله، معتبر است PAGEREF _Toc87702883 \h 105
در مقبولۀ عُمَربن حَنظلَه، صَفْوان بن يَحيَي است و او از أصحاب إجماع است PAGEREF _Toc87702884 \h 105
روايت موثّقه همانند صحيحه است، همچون موثّقۀ ابن بُكَير PAGEREF _Toc87702885 \h 106
حجيّت خبر ضعيف محفوف به قرائن خارجيّه PAGEREF _Toc87702887 \h 108 نتيجۀ بحث در مبحث خبر واحد، حجيّت خبر موثّق است PAGEREF _Toc87702888 \h 109 مناط حجيّت خبر، عمل مشهور است، نه قوّت سند. PAGEREF _Toc87702889 \h 110 كلام استاد أعظم: شيخ حسين حِلّيّ در مناط مقبولۀ عمربن حنظله و ماشابَهها PAGEREF _Toc87702890 \h 110 لزوم إلغاء خصوصيّت در مقبوله و تعميم آن به أمر ولايت و إفتاء PAGEREF _Toc87702891 \h 112 روايت أوّل أبو خديجه از «كافي» و «تهذيب» از حسن بن عليّ.. PAGEREF _Toc87702892 \h 113 روايت دوّم أبوخديجه از «وسآئل الشّيعة» از شيخ طوسي از أبي الْجَهْم PAGEREF _Toc87702893 \h 113 اشتباه شيخ در تضعيف أبوخديجه، و اشتباه ترديد علاّمۀ حِلّيّ.. PAGEREF _Toc87702894 \h 115 أبوخديجه همان أبوسَلِمَه: سالِم بن مُكرَم است PAGEREF _Toc87702895 \h 115
حجيّت خبر ضعيف محفوف به قرائن خارجيّه PAGEREF _Toc87702887 \h 108
نتيجۀ بحث در مبحث خبر واحد، حجيّت خبر موثّق است PAGEREF _Toc87702888 \h 109
مناط حجيّت خبر، عمل مشهور است، نه قوّت سند. PAGEREF _Toc87702889 \h 110
كلام استاد أعظم: شيخ حسين حِلّيّ در مناط مقبولۀ عمربن حنظله و ماشابَهها PAGEREF _Toc87702890 \h 110
لزوم إلغاء خصوصيّت در مقبوله و تعميم آن به أمر ولايت و إفتاء PAGEREF _Toc87702891 \h 112
روايت أوّل أبو خديجه از «كافي» و «تهذيب» از حسن بن عليّ.. PAGEREF _Toc87702892 \h 113
روايت دوّم أبوخديجه از «وسآئل الشّيعة» از شيخ طوسي از أبي الْجَهْم PAGEREF _Toc87702893 \h 113
اشتباه شيخ در تضعيف أبوخديجه، و اشتباه ترديد علاّمۀ حِلّيّ.. PAGEREF _Toc87702894 \h 115
أبوخديجه همان أبوسَلِمَه: سالِم بن مُكرَم است PAGEREF _Toc87702895 \h 115
متن روايت كميل از «نهج البلاغة» سيّد رضيّ رحمة الله عليه و شرح فقرات آن بطور اختصار بيان چهار دسته از علماء كه قابل تعليم علوم حقيقيّه نيستند تشبيه حضرت، حيوانات سائمه را به آنها؛ نه بالعكس وَ كَمْ ذَا؟ وَ أَيْنَ أُولَئِكَ؟ أُولَئِِك وَ اللَهِ الاقـَلُّونَ عَدَدًا روايت أبو إسحق ثقفيّ در «الغارات»، و صدوق در «خصال» و «إكمال الدّين» روايت «تُحَف العقول» و «أمالي» مُفيد و «حِليَة الاوليآء» سند اين حديث در نهايت إتقان است بازگشت به عناوین کلی فهرست جلد دوم
فهرست جلد دوم
.
كليه حقوق، محفوظ و متعلق به موسسه ترجمه و نشر دوره علوم و معارف اسلام است.